3/19/09

Bicycle Thief

เป็นภาพยนตร์ในปี 1948 ผลงานการกำกับของ Vittorio De Sica ที่มีความเป็น Neorealismอยู่อย่างครบถ้วน กล่าวคือ ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับคนยากจนหรือชั้นผู้ใช้แรงงาน ที่ตกงาน ยากจน และได้รับผลกระทบหลังจากสงครามโลกครั้งที่สองได้จบลง ในอิตาลี ใช้การถ่ายทำในสถานที่จริง โดยนักแสดงที่ไม่ใช่มืออาชีพ ไม่มีการใช้มุมกล้องที่พิเศษมากมาย ไม่มีการตัดต่อที่สลับซับซ้อน ผลที่ได้คือภาพยนตร์ ที่มีภาพที่ดูสมจริงเหมือนกับเป็นสารคดี และมีการแสดงที่ดูเป็นธรรมชาติ เพราะไม่ได้รับการปรุงแต่งจากนักแสดงมืออาชีพ คนที่มาแสดงเป็นพ่อมีอาชีพเป็นคนงานในโรงงาน คนที่มาแสดงเป็นแม่มีอาชีพเป็นนักข่าว และเด็กที่มาแสดงเป็นลูกชายนั้นเป็นเพียงเด็กธรรมดาคนหนึ่งที่อยู่ตามท้องถนน

ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับครอบครัวหนึ่ง พ่อเป็นคนที่ตกงานมานาน เมื่อเขาได้รับโอกาสให้ทำงานเป็นพนักงานปิดโปสเตอร์ เขาก็รีบคว้าโอกาสนั้น แต่จะทำงานได้ต้องมีจักรยาน ภรรยาจึงต้องนำเอาผ้าปูที่นอนไปจำนำ เพื่อนำเงินไปจ่ายค่าซ่อมจักรยาน ทุกอย่างดูจะไปได้ดีเมื่อพ่อมีงานทำ แต่เมื่อเริ่มงานเพียงแค่วันแรก จักรยานของเขาก็ถูกขโมยไป ด้วยความที่งานนี้ต้องใช้จักรยานเพียงอย่างเดียว และกลัวว่าจะไม่มีงานตกมาถึงมืออีก พ่อและลูกชายจึงทำการออกตามหาจักรยาน ไปจนทั่วกรุงโรม

ภาพยนตร์เรื่องนี้มีการถ่ายทำภายนอกเป็นส่วนมาก มีการถ่ายทำภายในบ้างในฉากที่เป็นห้องต่างๆ โดยฉากภายนอกนั้นเป็นของจริงที่อยู่ในกรุงโรมทั้งหมด ไม่มีการสร้างฉากขึ้นมาใหม่หรือแต่งเติมใดๆ การถ่ายทำภาพยนตร์เรื่องนี้จึงไร้ Mis en scene คือไม่มีการจัดฉาก มุมกล้อง การตัดต่อ หรือเทคนิคอื่นๆทางภาพยนตร์ ที่จะทำให้เรื่องนี้ดูสวยงามตามแบบฉบับของ Hollywood ภาพที่ได้จึงเป็นภาพที่สมจริงเหมือนสารคดี แต่จะแตกต่างจากสารคดีตรงที่ว่า มีตัวละครและเนื้อเรื่องที่แต่งขึ้นมา จังหวะการดำเนินเรื่องเป็นจังหวะที่ปานกลาง ไม่รวดเร็วหรือช้าเกินไป plotของเรื่องจะเป็นในลักษณะการเชื่อมโยงจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง เมื่อมี aก็จะมี b, c, d... ไปเรื่อยๆจนจบ เมื่อจักรยานหาย ก็ออกตาหา คิดว่าเจอคนร้าย พยายามเอาจักรยานกลับคืน ไม่ประสบผลสำเร็จ เห็นจักรยานคนอื่น คิดขโมย ไม่ประสบผลสำเร็จอีกครั้ง แล้วเรื่องก็จบ จะเห็นได้ว่าเป็นplotและเนื้อเรื่องที่ง่าย แต่ในความเรียบง่ายนั้น ภาพยนตร์เรื่องนี้กลับมีความหมายมาก ที่สื่อให้เห็นถึงผลกระทบของสงคราม ที่มีต่อคนในชนชั้นแรงงาน สื่อให้เห็นถึงความสิ้นหวัง ความยากจน และความพยายามของคนๆหนึ่ง ที่จะนำสิ่งของที่มีค่าสำหรับเขากลับคืนมา สิ่งที่สื่อออกมานั้นเป็นการสื่อในลักษณะที่ไม่ยัดเหยียดคนดู คือดูเหมือนว่าจะเป็นภาพธรรมดา แต่สิ่งที่ดูธรรมดานั้นกลับมีความหมายมากมาย

ความสัมพันธ์ระหว่างพ่อกับลูกชาย ก็เป็นสิ่งหนึ่งที่ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้ให้ความสำคัญ ลูกชายนั้นเป็นตัวละครที่ทำให้การค้นหาจักรยานของตัวพ่อนั้นมีแง่มุมทางจริยธรรมขึ้นมา คือถ้าพ่อหาจักรยานเพียงคนเดียว ก็จะไม่มีใครมาคอยสะท้อนว่าการกระทำของพ่อนั้นถูกหรือผิด เมื่อพ่อเดินหรือวิ่งไปไหน ลูกก็จะเดินหรือวิ่งตามไปด้วย ทำให้ลูกชายเป็นตัวละครที่เห็นในทุกการกระทำของพ่อ สีหน้าของลูกชายจึงเป็นตัวบอกว่าการกระทำดังกล่าวนั้นถูกต้องหรือไม่ หลังจากที่พ่อไม่สามารถเอาจักรยานของตนคืนมาได้ จากคนที่เขาคิดว่าเป็นขโมย พ่อที่หมดหนทางก็กลายเป็นขโมยเสียเอง โดยลูกชายนั้นรู้ว่าพ่อจะทำอะไรก่อนที่พ่อจะลงมือทำจริงๆเสียอีก ความสัมพันธ์ของทั้งคู่เคยอยู่ในลักษณะที่พ่ออยู่เหนือกว่าลูก ลูกยกย่องพ่อว่าทำสิ่งที่ถูกต้อง การที่ลูกชายเคยชื่นชมว่าพ่อเป็นเหมือนกับฮีโร่ของตนก็สิ้นสุดลง เมื่อพ่อพยายามขโมยจักรยาน พ่อที่รักษางาน รักษาจักรยานตัวเองไมได้ แม้พยายามจะเป็นขโมยก็ยังไม่สำเร็จอีก พ่อจึงเป็นคนที่ล้มเหลวอย่างสิ้นเชิง ในตอนท้ายที่ลูกเข้าไปจับมือของพ่อ ไม่ใช่เป็นการที่ลูกให้อภัย หรือเป็นการปลอบใจพ่อแบบเด็กๆแต่อย่างใด แต่เป็นการที่แสดงให้เห็นว่า ความสัมพันธ์ของพ่อและลูกนั้นกลายมาเป็นฐานะที่เท่าเทียมกัน พ่อรู้ตัวว่าได้ทำในสิ่งที่ผิด และลูกก็ไม่ได้เห็นว่าพ่อของตนนั้นสูงส่งอีกต่อไป พ่อจึงเป็นเพียงแค่มนุษย์คนหนึ่งที่ทำผิดได้ ท้ายที่สุดเขาทั้งสองจึงอยู่ในสถานะเดียวกันคือ เป็นเพียงแค่คนธรรมดาสองคน ในสังคมเมืองที่ไร้ความหวัง

No comments:

Post a Comment